Hoe weet je in welk materiaal je gaat boren?
Weet je niet of de muur onder de pleisterlaag van baksteen of beton is? Boor een ondiep gaatje en kijk welke kleur het gruis heeft. Is dit rood, dan is de muur van baksteen. Is het wit of grijs, dan heb je waarschijnlijk met beton te maken.
De juiste boormachine
Voor boren in steen heb je een klopboormachine nodig. Al lukt het bij zachte steensoorten ook met een simpele schroefboormachine zonder klopfunctie. Weet je niet hoe hard de steensoort is? Probeer het dan eerst met de klopfunctie uitgeschakeld. Wanneer dat niet makkelijk gaat dan zet je de machine op kloppen en voer de snelheid langzaam op om beschadigingen te voorkomen.
Tip: Bij een bakstenen muur kun je ervoor kiezen om in de steen zelf te boren of in de voeg. Het eerste is aan te raden wanneer je zwaardere dingen wilt ophangen. Boren in de voeg gaat makkelijker en sneller, en heeft het voordeel dat je het boorgat later eventueel onzichtbaar dicht kunt smeren.
Beton is tegenwoordig zo hard dat je er een speciale machine voor nodig hebt: de boorhamer. Een boorhamer is niet alleen sterker dan een klopboormachine, hij werkt ook anders. De boor maakt een hamerende beweging, waardoor de slagkracht veel groter is dan de slagkracht van een klopboor. Zeker voor boren in gewapend beton is een boorhamer onmisbaar.
Niet iedere doe-het-zelver heeft een boorhamer in zijn gereedschapskist en voor incidenteel gebruik is het voordeliger om zo’n machine te huren bij de bouwmarkt. Wil je er toch zelf een aanschaffen, dan kun je natuurlijk ook naar de bouwmarkt gaan, maar daar is het assortiment gewoonlijk vrij beperkt. Bij een gespecialiseerde gereedschapswinkel vind je een ruimere keus.
Een andere mogelijkheid is het toch proberen met je klopboormachine. Dat wordt over het algemeen niet aangeraden, maar met het juiste boortje kun je in relatief zacht beton ook met een sterke klopboormachine kleinere gaten boren.
De juiste boor
Steenboren en betonboren lijken op elkaar, maar er is één verschil waaraan je ze direct kunt herkennen: de punt van de boor. Bij een steenboor is het materiaal van de boor overal hetzelfde, bij een betonboor ziet de punt er anders uit. Hij is er apart opgezet omdat hij van een superhard materiaal moet zijn. De punt van een betonboor is van wolframcarbide, ook wel widia genoemd, een keramisch materiaal dat even hard is als diamant.
De juiste manier van werken
Met al die verschillen in toepassing, functie en materialen, is de manier waarop je met een klopboor of een boormachine werkt grotendeels hetzelfde. Een paar algemene tips.
- Zorg ervoor dat je stevig staat, in een stabiele houding en laat de boor het werk doen zonder veel druk uit te oefenen.
- Boor in een rechte hoek en verander niet van richting tijdens het boren.
- Kies de juiste boorsnelheid: hoe harder het materiaal, hoe lager de snelheid waarmee je moet boren.
- Boor grote gaten voor met een kleiner boortje en gebruik daarna een boor met de gewenste diameter.
- Boor precies zo diep als de plug lang is. Is het gat te ondiep, dan steekt de plug eruit. En is het te diep, dan verdwijnt hij in de muur. Boormachines zijn soms uitgerust met een instelbare dieptestop, maar je kunt ook een stukje tape om het boortje wikkelen op de lengte van de plug.
- Boor alleen op plaatsen waarvan je zeker weet dat er geen elektriciteits- gas- of waterleidingen in de muur zitten en gebruik bij twijfel een leidingzoeker.
